ભુવનેશ્વરી માલોત
અગ્રણી સામાજિક કાર્યકર અને યોગ શિક્ષિકા
જીવનનું બીજું નામ જજ્બો છે. જો જજ્બો હોય તો જીવનમાં કંઈપણ હાંસલ કરવામાં મોડું લાગતું નથી. જો આપણે કોઈ પણ લક્ષ્ય સિદ્ધ કરવાનો સંકલ્પ કરી લઈએ તો કોઈપણ અવરોધ મહત્વનો રહેતો નથી. આપણું સ્વાસ્થ્ય અમારી સૌથી મોટી સંપત્તિ છે. જો આ સંપત્તિ આપણા પાસે ન હોય તો બાકીની તમામ સુખ-સુવિધાઓનું કોઈ મહત્વ રહેતું નથી. આપણે કંઈ કરી શકતા નથી અને ડિપ્રેશન, તણાવ, નકારાત્મકતા અને નિર્બળતાના જાળમાં ફસાઈ જઈએ છીએ.
મારા સ્વાસ્થ્યની આવી જ એક કથા હું આપ સૌ સાથે વહેંચી રહી છું.
આ વાત વર્ષ 2001 પહેલાંની છે, ત્યારે મારી ઉંમર 38 વર્ષની હતી. આજે હું 61 વર્ષની છું. તે સમયે મારું શરીર જાણે બીમારીઓનો ભંડાર બની ગયું હતું. મારું વજન 72 કિલોગ્રામ હતું. હોર્મોનનું સંતુલન બગડી ગયું હતું. આર્થ્રાઇટિસને કારણે શરીર નબળું પડી ગયું હતું. માઇગ્રેન, સાયટિકા, લ્યુકોરિયા જેવી સમસ્યાઓ હતી. સતત બે-ત્રણ મહિના સુધી રક્તસ્ત્રાવ થતો હોવાથી સેનિટરી પેડના ઉપયોગથી શરીર પર છાલા પડી ગયા હતા. મારા બાળકો તે સમયે 10 અને 14 વર્ષના હતા, પરંતુ હું પરિવારની યોગ્ય રીતે સંભાળ પણ રાખી શકતી નહોતી. મને નોકરી છોડવી પડી.
ચારે તરફ અંધકાર જ અંધકાર દેખાતો હતો. હું નકારાત્મકતા અને ડિપ્રેશનનો ભોગ બની ગઈ હતી. શું કરવું અને કેવી રીતે કરવું તે સમજાતું નહોતું. જીવન ભારરૂપ લાગવા લાગ્યું હતું. એવા સમયે મનમાં એક જ વિચાર આવતો હતો કે હું મરી જાઉં.
વર્ષ 2001માં મારું ગર્ભાશય (યૂટરસ)નું ઓપરેશન થયું. ત્યારબાદ 24 જુલાઈ, 2001ના રોજ મેં આર્ટ ઑફ લિવિંગનો કોર્સ કર્યો. જાણે અંધકારમાં પ્રકાશની એક કિરણ દેખાઈ. સંકલ્પ અને યોગના જજ્બા સાથે મેં જીવનને નવી શરૂઆત આપી. મેં નક્કી કર્યું કે મને જીવવું છે, સ્વસ્થ બનવું છે અને કંઈક સાર્થક કરવું છે.
મારા અંદર યોગનો જજ્બો જાગ્યો. જીવનમાં ત્યાગ, સેવા અને સમર્પણનો સમાવેશ થયો. યોગે મને જીવન જીવવાનો આધાર આપ્યો. હું રોજ યોગરૂપ ગંગામાં ડૂબકીઓ લગાવા લાગી.
વર્ષ 2009માં ઈશ્વરીય કૃપાથી મને મહિલા પતંજલિ યોગ સમિતિની જિલ્લા સંયોજિકા બનવાનો અવસર મળ્યો. મારા યોગમય જીવનમાં જાણે ચાર ચાંદ લાગી ગયા. હું સતત સ્વસ્થ થતી ગઈ અને સાથે સાથે અન્ય મહિલાઓને પણ યોગ સાથે જોડવાનો સંકલ્પ કર્યો.
આ માર્ગ પર હું એકલી ચાલી હતી, પરંતુ ધીમે ધીમે કારવાં જોડાતું ગયું. યોગે મારા સમગ્ર જીવનનું રૂપાંતર કરી દીધું. મારી અંતર્નિહિત શક્તિઓ જાગૃત થઈ ગઈ. મને બધું જ સારું લાગવા લાગ્યું. કહેવાય છે કે, “નજર બદલી તો નજારા બદલાઈ ગયા, કિશ્તિ બદલી તો કિનારા બદલાઈ ગયા.” યોગે તો મારી આખી દુનિયા જ બદલી નાખી.
આજે યોગના કારણે મારી એક અલગ ઓળખ બની છે. બાંસવાડામાં યોગની અલખ જગાડવાના કાર્યને કારણે યોગગુરુ બાબા રામદેવજી 24, 25 અને 26 એપ્રિલ, 2018 દરમિયાન બાંસવાડા પ્રવાસે આવ્યા ત્યારે મારા નિવાસસ્થાને આશીર્વાદ આપવા પધાર્યા હતા. તે સમયે હું યોગની શક્તિથી 101 વખત સતત સૂર્યનમસ્કાર કરીને તેમના સ્વાગતની તૈયારીઓમાં જોડાતી હતી. હું રોજ 16થી 18 કલાક સુધી થાક્યા વિના અને અટક્યા વિના કાર્ય કરતી હતી. મારા જીવનમાં આવેલા આ ચમત્કારિક પરિવર્તનને હું પોતે પણ સંપૂર્ણ રીતે સમજી શકતી નહોતી.
યોગે મને માનસિક અને શારીરિક બંને પ્રકારની બીમારીઓ પર વિજય અપાવ્યો. મેં ગામેગામ અને બસ્તી-બસ્તીમાં જઈને બાંસવાડાના ગ્રામ્ય શાળાઓમાં યોગ શિબિરો યોજી. મારા વિવિધ કાર્યોમાં મારા પતિ, અગ્રણી સમાજસેવક અને પ્રખ્યાત તબીબ ડૉ. રજનીકાંત માલોત, તેમજ મારા પુત્રો અને સમગ્ર પરિવારજનોનું અમૂલ્ય સહયોગ મળ્યો છે.
હાલમાં હું માહી વીરા કેન્દ્રના બેનર હેઠળ નિઃશુલ્ક મહિલા યોગ ક્લિનિક ચલાવી રહી છું. તેમાં તમામ બહેનોને યોગ દ્વારા યોગિની બનાવવાનો મારો સંકલ્પ છે. યોગની શક્તિથી જ હું માહી વીરા કેન્દ્રના સેવા કાર્યોને ગતિ આપી શકી છું. તમામ સેવા પ્રકલ્પોને હું પૂર્ણ નિષ્ઠા અને ઈમાનદારીથી નિભાવી રહી છું.
હું મારું જીવન યોગ અને સેવા માટે સમર્પિત કરી ચૂકી છું. મેં દેહદાન અને નેત્રદાનનો પણ સંકલ્પ લીધો છે. યોગ પ્રત્યેના મારા આ જજ્બાએ મારું જીવન સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યું છે. આપણી ગૌરવશાળી, સમૃદ્ધ અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓ તથા જ્ઞાન ખરેખર ધન્ય છે.
